| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Dylan Thomas | Never was there such a dame school as ours, so firm and kind and smelling of galoshes, with the sweet and fumbled music of the piano lessons drifting down from upstairs to the lonely schoolroom, where only the sometimes tearful wicked sat over undone sums, or to repent a little crime - the pulling of a girl's hair during geography, the sly shin kick under the table during English literature."'' | ||||
| Rhodri Morgan | Mae'n anrhydedd i mi gael 'yn enwebu, ond dwi'n derbyn na fydd y dasg yn hawdd. Fel llywodraeth a phlaid fe fyddwn ni'n gwrando ac yn dysgu oherwydd yr hyn ddewisodd pobl Cymru yn yr etholiad ar Fai 3 ... fe fyddwn yn trafod gyda'r pleidiau. Mae her arwain llywodraeth yn anodd ac mae'n fraint na chafodd arweinwyr o Gymru, lawer gwell na fi ... ond fyddwn i ddim yn anwybyddu her ffurfio'r drydedd weinyddiaeth. Fe fydd Tony yn cael ei gofio fel ffrind da i Gymru oherwydd roedd ei fuddugoliaeth yn etholiad cyffredinol 1997 yn ein harwain at [[datganoli|ddatganoli]] . . . Fe wnaeth lwyddo lle'r oedd eraill wedi methu am iddo gyfuno egwyddorion gwleidyddol gyda greddf anhygoel i asesu teimladau'r wlad.{{dyf new |url=http://news.bbc.co.uk/welsh/hi/newsid_6640000/newsid_6643500/6643519.stm |teitl=Gwleidyddion Cymru'n talu teyrnged |dyddiad=[[10 Mai]], [[2007]] |cyhoeddwr=[[BBC]] }} Mae'n rhyfedd sefyll yma heddiw yn siarad am berson a'm bradychodd i unwaith, ond ar y llaw arall, o'i gymharu â'r hyn sydd wedi digwydd yn Irac, dyw e ddim yn llawer a bod yn onest. Mae bywyd yn rhy fyr i ddal dig. Dwi'n sicr erioed wedi dal dig am hynny, a dwi ddim yn dal dig heddiw, oherwydd dwi'n meddwl am beth mae wedi ei wneud i'r Deyrnas Unedig ac i Gymru ac mae hynny'n gadarnhaol.{{dyf new |url=http://news.bbc.co.uk/welsh/hi/newsid_6640000/newsid_6646800/6646881.stm |teitl=Morgan: 'Blair wedi bradychu' |dyddiad=[[11 Mai]], [[2007]] |cyhoeddwr=[[BBC]] }} Os bydd hinsawdd Cymru'n debycach i [[Sbaen]] neu dde [[California]] yn y dyfodol, yna bydd hinsawdd Sbaen yn debycach i'r [[Sahara]]. Os na allwn ni osgoi'r fath newid erbyn 2050, go brin na fydd hyn o fudd i Gymru. Enillais y wobr o'r blaen am y dyfyniad am yr hwyaden ungoes. Mewn gwirionedd, mae wedi gwneud enw i mi. Mae Jeremy Paxman yn dal i geisio darganfod a oes ystyr ddyfnach i'r hyn ddywedais i. Dyw'r wobr ddiweddaraf ddim yn yr un cae â honno felly mae'n rhaid ei bod yn flwyddyn wan. Ond dwi wrth fy modd fod yr Ymgyrch Saesneg Clir yn edrych ar y cynulliad bob dydd Mawrth yn ystod y cyfnod holi gan aros am ddyfyniad tebyg i'r un am yr hwyaden ungoes. | ||||
| Ynys Môn | Ar y lan gyferbyn yr oedd byddin y gelyn, tyrfaoedd o wŷr arfog, a merched yn rhuthro'n ôl a blaen drwy'r rhengoedd, wedi eu gwisgo mewn du fel ellyllon, eu gwallt yn chwifio yn yr awyr, a ffaglau'n fflamio yn eu dwylo. O'u hamgylch yr oedd y [[Derwyddon]] yn sefyll, eu dwylo wedi eu codi tua'r nefoedd, yn tywallt eu gweddïau erchyll. Y mae Môn yn ddaear sych a charegog, yn afluniaidd iawn ac anhyfryd yr olwg; yn debyg iawn, yn ei hansawdd allanol, i wlad [[Pebidiog]], sydd yn ffinio ar [[Tyddewi|Dyddewi]], eithr yn dra gwahanol iddi, er hynny, yng nghynhysgaeth fewnol ei natur. Canys y mae'r ynys hon yn anghymharol fwy cynhyrchiol mewn grawn gwenith na holl ardaloedd Cymru: yn gymaint felly ag y mae'n arfer diarhebu'n gyffredin yn yr iaith Gymraeg, "Môn Mam Cymru". Oherwydd pan fyddo'r holl ardaloedd eraill ymhobman yn methu, y mae'r wlad hon, ar ei phen ei hun, yn arfer cynnal Cymru i gyd â'i chnwd bras a thoreithiog o ŷd. | Tacitus Hanes y Daith Trwy Gymru | cyf. J. Owen Jones''Ynys Môn (Bro'r Eisteddfod 3) t. 31 Gerallt Gymro | ||
| Islwyn Ffowc Elis | "Fe ddaeth yn amlwg yn fuan nad oedd gen i dymheredd gweinidog. Roeddwn i’n rhy anghymdeithasol ac roedd yn gas gen i ymweld â thai i fân siarad; gwersi oedd fy mhregethau yn hytrach na pherorasiynau swnfawr (er gofid i’r saint), ac roedd mynychu pwyllgor a chyfarfod dosbarth a chyfarfod misol a sasiwn yn ing. Mi ddechreuais sgrifennu’n fwy toreithiog nag a wnaethwn i hyd yn oed mewn ysgol a choleg, ond doedd hynny ddim yn lleddfu’r gwewyr."Cyfweliad ag Islwyn Ffowc Elis ym Mabon 1(6) (1973) wedi ei ddyfynnu yn ''Bro a Bywyd Islwyn Ffowc Elis'' (t. 44) | ||||
| Eisteddfod | This being the day on which the autumnal equinox occurred, some Welsh bards resident in London assembled in congress on Primrose Hill, according to ancient usage. Present at the meeting was Edward Jones who had published his "''The Musical and Poetical Reelicks of the Welsh Bards''" in 1784 in a belated effort to try to preserve the native Welsh traditions being so ruthlessly stamped out by the new breed of Methodists. | ||||
| Amser | Mae syllu i lygad amser:yn gychwyn gwallgofrwydd.:Mewn amser mae amser i bopeth.[[Saunders Lewis|Lewis, Saunders]], o'r ddrama [[Siwan (drama)|Siwan]] Gobaith fo’n meistr:: rhoed Amser i ni’n was. | ||||
| Mohammad Asghar | Mae'n adeg hynod o gyffrous, ond ar y funud mae'n anodd disgrifio sut dwi'n teimlo. Bydda i'n gwneud fy ngorau glas i wasanaethu [[grwpiau ethnig yng Nghymru|cymunedau ethnig]].{{dyf new |url=http://news.bbc.co.uk/welsh/hi/newsid_6620000/newsid_6622900/6622955.stm |teitl=Aelod ethnig cynta'r cynulliad |dyddiad=4 Mai 2007 |cyhoeddwr=[[BBC]] }} Am beth amser rwyf wedi teimlo nad wyf yn gwbl gyfforddus gyda syniadau a pholisïau Plaid Cymru. Mae fy ngwleidyddiaeth, sef eisiau Cymru fwy cryf o fewn Prydain sy'n llwyddiannus, yn debyg i wleidyddiaeth Mr [[Nick Bourne|Nick] Bourne]] [arweinydd y Ceidwadwyr yn y Cynulliad]. Fel mae'r Academy yn ei wneud gyda’i enwebiadau Oscar, dylem ddefnyddio system Pleidlais Sengl Drosglwyddadwy. Dan y system honno fe fyddai gan bob un o Aelodau'r Cynulliad [[mandad etholiadol|fandad]] personol cryfach. Os oes gan unigolyn safbwynt gwahanol i'w blaid ar ambell bwnc, mi fydd yr etholwyr yn gwybod hynny ac yn pleidleisio fel maen nhw’n dymuno. Ar ôl sŵn enfawr a fflach roedd cyflafan. Gwelais i fam yn chwilio am ei mab 21 oed - ychydig o funudau'n gynt roeddwn i wedi gweld ei gorff. Dwi ddim wedi cael profiad fel hwn o'r blaen. Dwi ddim yn siwr sut y llwyddais i oroesi.{{dyf new |url=http://news.bbc.co.uk/welsh/hi/newsid_7050000/newsid_7052300/7052347.stm |teitl=AC Plaid Cymru: 'Ysgytwad' |dyddiad=19 Hydref 2007 |cyhoeddwr=[[BBC]] }} | ||||
| Mudiad Adfer | Achubwn y Fro Gymraeg ac fe achubir Cymru.... Fe ellir achub y Fro Gymraeg - yn fuan - drwy ddefnyddio'r iaith fel erfyn gwleidyddol.{{dyf gwe |url=http://www.owainowain.net/ygwleidydd/YFroGymraeg/yfroGymraegEiHun.htm |cyhoeddwr=[[Gwefan Owain Owain]] |dyddiadcyrchiad=17 Awst |blwyddyncyrchiad=2009 }} | ||||
| Ysgol Gyfun Penglais | "In 1874 a boys' school was opened in North Parade by Reverend Llewelyn Edwards. After a short while there, it was moved to Bridge Street and a year or so later to Ardwyn, a large house off Llanbadarn Road. As a result of the Intermediate Education Act of 1889 it was decided to set up a county intermediate school in Aberystwyth. When Llewelyn Edwards died in 1896, his school was bought by the County Council and Ardwyn became the town's county school, under its first headmaster, David Samuel. The school was opened on 6 October 1896. At first it took boys only; girls were admitted in 1898. In 1973 Ardwyn and Dinas schools were combined to form Penglais Comprehensive School. When the English-speaking pupils moved to the extended premises on the Waun, Ardwyn became an all-Welsh comprehensive school, Penweddig." | ||||
| Historic Scotland | Historic Scotland was created as an agency in 1991 and was attached to the [[Cyfarwyddiaethau Addysg Llywodraeth yr Alban|Scottish Executive Education Department]], which embraces all aspects of the cultural heritage, in May 1999. As part of the [[Llywodraeth yr Alban|Scottish Government]], Historic Scotland is directly accountable to the Scottish Ministers for safeguarding the nation's built heritage, and promoting its understanding and enjoyment. | ||||
| Diwrnod Dathlu Deurywioldeb | Ers [[Terfysgoedd Stonewall|gwrthryfel Stonewall]], bu'r [[cymuned hoyw|gymuned hoyw]] a [[lesbiaidd]] yn cynyddu mewn nerth a gwelededd. Fe gynyddwyd y gymuned ddeurywiol mewn nerth hefyd ond mewn nifer o ffyrdd rydym dal yn anweladwy. Rydw i hefyd wedi fy nghyflyru gan gymdeithas i labeli'n awtomatig cwpl sy'n cerdded llaw yn llaw fel naill ai'n [[strêt]] neu'n [[hoyw]], yn dibynnu ar rywedd canfyddadwy'r ddau berson. | ||||
| Anerchiad Gettysburg | Four score and seven years ago our fore fathers brought forth on this continent a new nation, conceived in Liberty, and dedicated to the proposition that all men are created equal. Now we are engaged in a great civil war, testing whether that nation, or any nation, so conceived and so dedicated, can long endure. We are met on a great battle-field of that war. We have come to dedicate a portion of that field, as a final resting place for those who here gave their lives that that nation might live. It is altogether fitting and proper that we should do this. But, in a larger sense, we can not dedicate—we can not consecrate—we can not hallow—this ground. The brave men, living and dead, who struggled here, have consecrated it, far above our poor power to add or detract. The world will little note, nor long remember what we say here, but it can never forget what they did h | ||||
| Cyfradd gychwynnol treth incwm yn y Deyrnas Unedig | Mae'r gyfradd 10c yn bwysig iawn oherwydd mae'n arwydd o'r pwysigrwydd yr ydym yn cysylltu â chael pobl i weithio ac mae o'r pwysigrwydd mwyaf i weithwyr isel eu cyflog. Nid yw hyn am gimigau ond am ddiwygiad trethiant sy'n annog gwaith a theuluoedd, o ran teuluoedd mae'n disodli'r [[lwfans pâr priod]] anomalaidd gyda [[credyd treth plant|chredyd treth plant]].{{dyf gwe |iaith=en |cyhoeddwr=[[BBC]] |dyddiad=[[10 Mawrth]], [[1999]] |teitl=Digesting the Budget |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/events/budget_99/news/294083.stm |dyddiadcyrchiad=12 Tachwedd |blwyddyncyrchiad=2008 }} | ||||
| Ymosodiad Israel ar Lain Gaza 2008–2009 | Yn Gaza mae 'na drychineb ddyngarol. Mae'r blocâd yn golygu nad oes gan bobl gyflenwadau meddygol na'r adnoddau i ailgodi eu tai. All yr ysbytai ddim ymdopi â nifer yr anafiadau. | ||||
| Llofruddiaeth Lynette White | Fe laddoch chi fenyw ifanc mewn modd erchyll. Am 15 mlynedd fe lwyddoch i gadw eich cyfrinach ac osgoi cyfiawnder, hyd yn oed pan oedd rhai eraill yn wynebu cyhuddiad o lofruddiaeth, y llofruddiaeth yr oeddech chi wedi ei chyflawni. Carchar am oes yw'r unig ddedfryd addas.{{dyf gwe |url=http://news.bbc.co.uk/welsh/hi/newsid_3040000/newsid_3045200/3045238.stm |teitl=Llofrudd Lynette: Carchar am oes |dyddiad=4 Gorffennaf 2003 |cyhoeddwr=[[BBC Cymru]] |dyddiadcyrchiad=14 Mawrth |blwyddyncyrchiad=2009 }} | ||||
| Bagloriaeth Cymru | "Mae’r sgiliau cyfan ynghyd â’r arbenigedd pwnc a ddatblygir trwy gyfrwng Bagloriaeth Cymru yn debygol o fod yn ddeniadol iawn i diwtoriaid sy’n ymwneud â mynediad myfyrwyr i brifysgolion." Yr Athro Jeff Thompson, [[Prifysgol Caerfaddon]]. | ||||
| Prif Weithredwr a Chlerc Cynulliad Cenedlaethol Cymru | sicrhau bod gan y Cynulliad yr eiddo, y staff a'r gwasanaethau y mae arno eu hangen, a helpu i ddatblygu Cynulliad sy'n ennyn hyder ac sydd ag enw da yng Nghymru a thu hwnt am ddemocratiaeth gyraeddadwy ac effeithlon.{{dyf gwe |url=http://www.assemblywales.org/cy/abthome/abt-nafw/abt-commission/abt-commission-chief-exec.htm |teitl=Prif Weithredwr a Chlerc y Cynulliad |cyhoeddwr=[[Cynulliad Cenedlaethol Cymru]] |dyddiadcyrchiad=8 Awst |blwyddyncyrchiad=2009 }} | ||||
| Ail farn | Yn gyffredinol, dylech chi [y meddyg teulu] barchu cais y claf am atgyfeiriad am ail farn, ond gallai fod amgylchiadau lle byddwch yn barnu na fyddai atgyfeiriad er lles y claf. | ||||
| Granville Beynon | Roedd ganddo wreiddiau tyfn, ac roedd wastad yn driw i'w wreiddiau.{{dyf gwe |url=http://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Granville_Beynon&action=edit&redlink=1 |teitl=Sir GRANVILLE BEYNON|cyhoeddwr=[[MIST]] |dyddiadcyrchiad=30 Awst |blwyddyncyrchiad=2009|left }} | ||||
| Astudiaethau Celtaidd | Y gwir yw, mae'n debyg, na allaf oddef '[[Celtigrwydd]]' yn unrhyw un o'i ffurfiau, a bod Llydaw'n dioddef yn fy ngolwg oherwydd ymdrechion annoeth rhai pobl i sylfaenu hanes ac athroniaeth ar ffaith ieithegol—i haeru mai'r un bobl, bron iawn, yw [[Cymry]] a [[Gwyddyl]] a [[Llydawiaid]] 1936, am fod hynafiaid rhai ohonynt (''rhai'' ohonynt) wedi bod yn siarad yr un iaith ganrifoedd lawer iawn yn ôl.Jenkins, R. T. ''Cwpanaid o De a Diferion Eraill'' (Dinbych, 1997), t. 37, cyhoeddwyd yn wreiddiol yn ''[[Y Llenor]]'' (1936). Yn fy nhyb i, ''fraud'' deallusol anhygoel yw Astudiaethau Celtaidd, a'i phrif gyflawniad yw cadw Cymry rhag astudio problemau eu hoes eu hunain. | ||||
| Horace Charles Jones | Lost its nerve and found it all In the blown-up bladder Of a rubber ball. | ||||
| Wicipedia Cymraeg | Certainly within Wikipedia right now we are seeing some fairly successful projects in small European languages. You don't really need a Welsh language Wikipedia, perhaps. The number of people who speak Welsh who don't also speak English is very small and getting smaller every year. So why do we have a Welsh Wikipedia? Well, people wanted it, so they're making it. And language preservation is the main motive. It is their mother tongue and they want to keep it alive, keep its literature alive. Certainly some of the larger small languages like Basque and Catalan have very successful projects. I definitely see that preserving parts of your language and culture through collaborative projects makes a lot of sense.[http://www.geekillustrated.com/article.htm?articleid=1334&all=yes Cyfweliad â geekillustrated.com, Awst 2007] | ||||
| Ymyrraeth ddyngarol | Bydd yr holl Aelodau yn ymatal yn eu cysylltiadau rhyngwladol rhag bygythiad neu ddefnydd grym yn erbyn [[cyfanrwydd tiriogaethol]] neu [[annibyniaeth|annibyniaeth wleidyddol]] unrhyw wladwriaeth, neu mewn unrhyw fodd arall sydd yn anghyson ag Amcanion y Cenhedloedd Unedig.{{dyf gwe |iaith=en |url=http://www.un.org/en/documents/charter/chapter1.shtml |teitl=Siarter y Cenhedloedd Unedig, Pennod I: Amcanion ac Egwyddorion |cyhoeddwr=Y Cenhedloedd Unedig }} | ||||
| Frome | ''"so prodigiously increased within these last 20-30 years, that they have built a new church, and so many new streets of houses, and those houses are so full of inhabitants, that Frome is now reckoned to have more people in it than the city of Bath, and some say, than even Salisbury itself, and if their trade continues to increase for a few years more ... it is likely to be one of the greatest and wealthiest towns in England."'' | Daniel Defoe | 1720au | ||
| Janet Street-Porter | "Knowing that he was an alcoholic is critical to understanding his sense of disorientation and his attitude towards the police, which might on first viewing of the video footage, seem a bit stroppy."{{dyf gwe| url=http://www.independent.co.uk/opinion/commentators/janet-street-porter/editoratlarge-tomlinson-was-no-saint-but-he-deserved-better-1667531.html| teitl=Tomlinson was no saint, but he deserved better| cyhoeddwr=The Independent on Sunday| awdur=Janet Street-Porter| dyddiad=12 April 2009}} | ||||
| Welsh rarebit | "Eighteenth-century English cookbooks reveal that it was then considered to be a luscious supper or tavern dish, based on the fine cheddar-type cheeses and the wheat breads […] . Surprisingly, it seems there was not only a Welsh Rabbit, but also an English Rabbit, an Irish and a Scotch Rabbit, but nary a rarebit."http://www.journalofantiques.com/hearthmay.htm | ||||
| It Gets Better Project | ''Barack Obama (Arlywydd yr UDA):'' We've got to dispel this myth that bullying is just a normal rite of passage; that it's just some inevitable part of growing up. It's not. We have an obligation to ensure that our schools are safe for all of our kids. And for every young person out there you need to know that if you're in trouble, there are caring adults who can help. | It Gets Better Project video | 21 October 2010.{{dyf gwe|cyfenw=Albanesius |enw=Chloe |url=http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2371306,00.asp |teitl=Obama, Google Make Anti-Gay Bullying 'It Gets Better' Videos |cyhoeddwr=PCMag.com |dyddiad=22 Hydref 2010 |adalwyd ar=2010-10-22}}{{dyf gwe|cyfenw=Meckler |enw=Laura |url=http://blogs.wsj.com/washwire/2010/10/22/obama-joins-it-gets-better-campaign-dan-savage-says-make-it-better |teitl=Obama Joins “It Gets Better” Campaign. |cyhoeddwr=Washington Wire - WSJ |dyddiad = 22 Hydref 2010 |adalwyd ar =2010-10-22}} | ||
| Arthur Tysilio Johnson | It will never be possible for you to be quite equal to an Englishman, but you may make him your ideal. By doing so you may, perhaps, in course of time realise the awful misfortune of having been born Welsh, and endeavour, for the sake of others as well as of yourself, to forget it. If that does not take the conceit out of you nothing else ever will. | ||||
| Kniefall von Warschau | Ni gynlluniais unrhywbeth, ond gadawais Gastell Wilanow, lle'r oeddwn yn aros, â theimlad bod angen imi fynegi arwyddocâd eithriadol cofeb y geto. O waelod affwys hanes yr Almaen, o dan faich miliynau a lofruddwyd, fe wnes i'r hyn mae bodau dynol yn eu gwneud pan bod iaith yn pallu.Brandt (1989/1992), t. 200. | ||||
| Louis Feutren | Gofynnodd y llyfrgell am farn Llywodraeth Cymru ar y mater hwn. Roedden ni'n teimlo y byddai derbyn y gymynrodd yn gallu effeithio ar enw da'r Llyfrgell Genedlaethol, un o'n sefydliadau diwylliannol sydd uchaf eu parch. Bu Louis Feutren yn cydweithio â'r Natsïaid. Mae hon yn ffaith hanesyddol ffiaidd. Felly rwyf wedi fy siomi gan benderfyniad y Llyfrgell Genedlaethol i dderbyn yr arian ac rwy'n meddwl na fyddai unrhyw un yng Nghymru wedi ei herio pe baen nhw wedi penderfynu peidio derbyn y gymynrodd. Rwy'n credu y byddai creu adnoddau addysgiadol ar gyfer plant Cymru i amlygu effaith ofnadwy rhyfel, ffasgaeth, ac anoddefgarwch yn ddefnydd addas o'r arian hwn. |